Jak stworzyć Business Model Canvas, czyli model biznesowy przedsiębiorstwa [PDF]

  • przez
model biznesowy przedsiębiorstwa

Przy planowaniu biznesu, szczególnie Start-Upu, coraz częściej się używa szablonu Business Model Canvas, tłumaczony na Polski jako Model Biznesowy Przedsiębiorstwa. Przedstawia on cały zamysł działania firmy na zaledwie jednej kartce. Jeżeli więc myślisz o założeniu start-upu, stworzenie modelu biznesowego przedsiębiorstwa powinno być Twoim pierwszym krokiem. 

Korzyści stworzenia Modelu Biznesowego Przedsiębiorstwa

Poświęcenie czasu na stworzenia Business Model Canvas pozwoli Ci na zaoszczędzenie czasu podczas planowania wdrożenia przedsiębiorstwa, a także nadać strukturę modelu biznesowemu Twojego przedsiębiorstwa. Dzięki przejrzystości modelu (masz wszystko jaśnie określone i widoczne na jednej kartce) zawsze możesz wrócić do szablonu w momentach podjęcia ważnych decyzji, aby pamiętać, jakiej strategii powinnaś się trzymać.

Jedną z największych korzyści modelu biznesowego przedsiębiorstwa jest uzyskanie wglądu w swój rynek docelowy i jasne określenie tego, kim są Twoi klienci, jaką propozycję wartości możesz im przynieść a także z jakich kanałów korzystać, aby najlepiej dotrzeć do swojej docelowej bazy konsumentów.

Szablon modelu biznesowego przedsiębiorstwa został stworzony przez Alexandra Osterwaldera z firmy Strategyzer i szeroko zaadaptowany przez środowisko start-upów. Za pomocą modelu możesz analizować swoje przyszłe przedsiębiorstwo, lepiej zrozumieć obecne przedsięwzięcie lub nawet analizować konkurencje, aby nabrać jasności strategicznych działań. Na podstawie wypełnionego przez siebie Business Model Canvas możesz nawet stworzyć Business Plan.

business model canvas pdf
Szablon Business Model Canvas

Jak wypełnić Business Model Canvas krok po kroku

Model Biznesowy Przedsiębiorstwa Osterwaldera nie jest wypełniany w tradycyjny sposób (od góry do dołu, od lewej do prawej), tylko w logicznie określonej kolejności. Przyjrzyjmy się po kolei każdej sekcji szablonu oraz informacji, którą powinnaś w nich umieścić.

1. Wypełnij podstawowe informacje o firmie

business model canvas

Czy tworzysz model biznesowy przedsiębiorstwa dla siebie, czy analizując konkurencję, dobrą praktyką jest nadanie „osobowości” szablonu. Uzupełnij nazwę przedsiębiorstwa i zespół założycielski, najlepiej z informacją, jaką rolę każda założycielka gra w strukturze firmy (marketing, zarządzanie, finanse…).

2. Określ misję, wizję i wartości firmy

model biznesowy przedsiębiorstwa

W idealnym świecie, misja, wizja i wartości firmy określamy przed tym, jak zaczynamy planować biznes. Ale nie żyjemy w idealnym świecie i często zostawiamy te obszary bez uwagi. Z modelem biznesowym przedsiębiorstwa masz ponowną szansę, aby określić wizję dla firmy, jakiemu celowi ma służyć i określić najważniejsze wartości firmy. Nie zostawiaj tej sekcji na koniec – zdobądź więcej przejrzystości na temat głównych celów przedsiębiorstwa, przed wypełnieniem sekcji głównej Business Model Canvas.

3. Stwórz segmenty swoich Konsumentów

Stwórz segmenty swoich Konsumentów

Zaczynamy tworzenie głównej części Modelu Biznesowego Przedsiębiorstwa od zrozumienia, kim są Twoi klienci – komu będą służyć produkty lub usługi oferowane przez Twoją firmę. Nie popełniaj błędu, określając swoją docelową grupę zbyt ogólnikowo. Wybierz maksymalnie 3 segmenty klientów, które posiadają wyróżniającą ich charakterystykę. Pomyśl o czynnikach demograficznych, statusie zawodowym, sytuacji rodzinnej i finansowej, a także upodobaniach, zachowaniu i innych psychologicznych aspektach.

Pomocne pytania:

1. Jakie grupy ludzi są moimi konsumentami / klientami?
2. Kto kupi ode mnie? Kto zapłaci za mój produkt/usługę?
3. Kto najbardziej skorzysta z mojej oferty pod względem jej wartości dla klienta?

W naszym szkoleniu online Design Thinking, stworzysz mapę empatii klienta, którą możesz wykorzystać podczas uzupełniania tej sekcji Business Model Canvas.

4. Stwórz Unikatową Propozycję Wartości

business model canvas PDF

Propozycja Wartości jest benefitem, który klienci Twojej firmy otrzymają wraz z zakupem Twojej oferty. Aby chcieć coś kupić, klient powinien widzieć jasno określoną wartość dla siebie. Możesz pomyśleć o problemie, który Twój produkt rozwiązuje dla klienta, bądź potrzebę, którą zaspokaja. 

Propozycja Wartości nie powinna być zbyt ogólnikowa, gdyż jest ona podstawą wyboru Twoich usług, a nie konkurencji. Postaraj się stworzyć unikatową propozycję wartości, która wyróżni Cię na tle konkurencji i dostarczy lepszą wartość, dzięki której wybór klienta na Twoją korzyść będzie bardziej prawdopodobny. 

Pomocne Pytania:

1. Jaką wartość moi klienci czerpią z zakupu mojego produktu lub usługi?
2. Jaki problem mój produkt/usługa rozwiązuje dla klienta?
3. Jaki cel mój produkt/usługa pomaga osiągnąć klientowi?
4. Jakiego bólu mój produkt/usługa pozbawia klienta?
5. Dlaczego klienci powinni kupować ode mnie, a nie od innych firm oferujących podobne produkty / usługi?

Pomocnym może być przejrzenie mojego artykułu Jak Stworzyć innowacyjny produkt lub usługę z Design Thinking

5. Wybierz swoje Kanały

Model biznesowy Osterwaldera

Kanały są Twoim sposobem dotarcia do klienta. Mogą to być kanały używane do komunikacji, dystrybucji czy interakcji z klientami. Ważne jest, aby wybrać kanały, z których Twoi docelowi klienci faktycznie korzystają, a nie te, które Ty osobiście preferujesz. Patrz na to ze strony klienta – gdzie oni spędzają swój czas?

Pomocne pytania:

1. Jakie są najlepsze kanały, przez które dotrę do klientów?
2. W jaki sposób osoby, które potrzebują Twoich rozwiązań i Ci, którym chcesz pomóc, mogą dowiedzieć się o moim istnieniu?
3. Czy moi klienci mają dostęp do kanałów, którymi chcę do nich dotrzeć?

6. Zdecyduj, jak będziesz budować relacje z klientami 

budowanie relacji z klientami

W zależności od rodzaju działalności, różne sposoby budowania relacji i dialogu z klientami będą bardziej właściwe. Jeżeli jesteś coachem, to budowanie relacji powinno być jak najbardziej osobiste. Jeżeli natomiast sprzedajesz produkt, który nie potrzebuje relacji ludzkich, możesz pomyśleć o sposobie zautomatyzowania relacji (np. za pomocą Marketingu Mailowego, Chatbotów, programów CRM). 

Pomocne Pytania:

1. W jaki sposób mogę budować relacje z klientami?
2. Jaki typ relacji jest najbardziej odpowiedni dla mojej działalności?
3. Czy moi klienci oczekują osobistych relacji, czy potrzebują zautomatyzowanej obsługi?

7. Oszacuj strukturę kosztów

model biznesowy canvas

Aby coś wyprodukować, ponosisz najpierw określone koszty. Często koszty są również zaangażowane w świadczenie usług. Weź pod uwagę wszystkie koszty związane z tworzeniem i dostarczeniem rozwiązania do klienta. Może to być koszt produkcji, koszt pozyskania klienta, pensje i potrzebna technologia. Zastanów się, które koszty są stałe, czyli niezmienne niezależnie od produkcji (np. wynajem magazynu, utrzymanie systemu), a które zmienne, czyli związane z pojedynczym produktem. Całkowite koszty zmienne będą tym wyższe, im więcej produktów/usług potrzebujesz dostarczyć (np. koszt materiałów).

Pomocne pytania:

1. Jakie nakłady finansowe są związane z dostarczeniem mojego rozwiązania?
2. Jakie ponoszę koszty stałe?
3. Jakie są moje koszty zmienne?
4. Jak często ponoszę każdy z rodzajów kosztów?

8. Określ główne źródła przychodu

model biznesowy przedsiębiorstwa canvas

Drugą sekcją w obszarze Finansów w Business Model Canvas są przychody, które powinny całkowicie pokryć nasze koszty, określone w poprzednim kroku. Oczywiście, nie zawsze zaczniesz generować przychody od razu po rozpoczęciu działalności, więc powinnaś wziąć koszty, poniesione poprzednio, pod uwagę.

Możesz pomyśleć o różnych źródłach przychodu, w zależności od swojej oferty oraz segmentów klientów. Wymień również inne niż sprzedaż źródła przychodów. Mogą to być dotacje rządowe, fundusze pozyskane od inwestorów, darowizny. Dokonuj rozsądnych szacunków – jeśli nie planujesz pozyskiwać inwestorów lub nie ma dostępnych dotacji – weź to pod uwagę.

Pomocne pytania:

1. Ile każdy segment klientów będzie w stanie zapłacić za mój produkt?
2. Jaką sprzedaż jestem w stanie uzyskać (cena x ilość sprzedaż dla każdego z produktów/usług)?
3. Jakie inne źródła przychodu pozyskam?

9. Znajdź kluczowych sojuszników

kluczowi partnerzy model biznesowy

Kim są ludzie, organizacje, instytucje lub inni interesariusze, którzy mogą pomóc w rozwoju Twojego biznesu? Przeprowadź burzę mózgów ze swoim zespołem, do jakich potencjalnych partnerów należy się zwrócić. Z kim możesz zbudować relacje partnerskie i od kogo uzyskać patronat/wsparcie/ rekomendacje?

Pomocne pytania:

1. Pomoc jakich firm bądź organizacji potrzebuję dla rozwoju biznesu?
2. Z jakimi firmami / osobami mogę wejść w relacje partnerskie?
3. Jakie komplementarne do naszych działań mogą przyspieszyć nasz rozwój? Do kogo mogę zwrócić się w tej sprawie?

Możesz znaleźć pomocnym artykuł Umiejętność współpracy jako przewaga konkurencyjna w XXI wieku.

10. Zbierz kluczowe zasoby

Wymień wszystkie zasoby, które posiadasz i / lub potrzebujesz, aby uruchomić swoje przedsiębiorstwo. Pomyśl o finansach, kapitale ludzkim, materiałach, maszynach, technologii i innych niezbędnych zasobach.
Weź pod uwagę wszystko, czego będziesz potrzebowała, aby dostarczyć rozwiązanie klientowi. 

Pomocne pytania:

1. Jakich zasobów technicznych/ systemów potrzebuję do dostarczenia mojego rozwiązania klientowi?
2. Jakich zasobów ludzkich potrzebuję (obsługa klienta, marketing…)?
3. Czy potrzebuje maszynerii do produkcji? 
4. Jakie zasoby finansowe są mi niezbędne na start?
5. Jakie inne zasoby są mi niezbędne?

11. Zrozum kluczowe działania 

biznes plan

Zasoby same z siebie nie są wystarczające, potrzebujesz je zadziałać, a więc wykonać szereg działań. Potrzebujesz również wykonać działania prowadzące do pozyskiwania klientów, utrzymania relacji z nimi i budowania partnerstw. W zależności od charakteru Twojego biznesu, różne działania mogą być niezbędne do jego uruchomienia i utrzymania. 

Pomocne pytania:

1. Jak zamierzam działać? 
2. Czy jest to produkcja / usługi / re-dystrybucja? 
3. Jakie działania są krytyczne dla funkcjonowania mojego przedsiębiorstwa, aby spełnić misję i cel.

business model canvas pdf

Model Biznesowy Przedsiębiorstwa

Pobierz darmowy szablon Business Model Canvas (plik PDF)