Jaki zawód wybrać i co studiować aby nie pozostać bez pracy za 5 lat

  • przez
jaki zawodowód wybrać i co studiować aby nie pozostać bez pracy

Świat się zmienia, a z nim – rynek pracy. Już podczas pandemii zobaczyliśmy, jak wiele osób straciło pracę. Wiele z nich już nie znajdzie tak łatwo zatrudnienia w zawodzie. Doświadczamy transformacyjnych zmian, które nie robią wybór kariery i ścieżki studiów łatwym. W tym artykule omawiam niektóre wskazówki, które mogą Ci tę decyzję ułatwić. A może nawet przemyśleć cały zamysł edukacji. Jestem ciekawa Twojej opinii – więc daj mi znać w komentarzu, co w tym artykule jest najbardziej pomocne.

Musimy operować planem 10 letnim (ale nawet 5 letni jest pełny niepewności)

Boli mnie to, że młode osoby musza robić wiążące ich decyzje karierowe przed tym, jak nawet spróbują swoich sił w różnych obszarach. Zamiast tego, by zrozumieć co cie tak naprawdę kręci, zobowiązujesz się na 3-5 lat nauki, tylko by stwierdzić, że praca, którą wykonujesz, zupełnie Cię nie fascynuje. Niestety, tak nadal będzie przez jakiś czas, może przez 3 lata, a może przez 10, przed tym jak nowe systemy zatrudniania wejdą w życie. Więc niestety, musimy już teraz dokonywać długotrwałych wyborów. I to takich sięgających 10 lat i więcej.

Sprawa w tym, że świat, w którym żyjemy, charakteryzuje się niepewnością i szybka transformacja. Zmiany nie następują przyrostowo, tylko destruktywnie. Jednego dnia idziesz do pracy, a już kolejnego musisz nauczyć się, jak pracować hybrydowo. Ale obawa przed tymi zmianami nie jest pomocna, gdy myślisz jaki zawód wybrać i co studiować. Zamiast tego, musisz poczuć się komfortowo ze zmianami, zacząć je obserwować i tworzyć możliwe scenariusze, jak przyszłość może się rozwinąć. Tylko w ten sposób możesz się lepiej przygotować i nie dać się zaskoczyć przyszłości.

Scenariusze przyszłości są tworzone na przynajmniej okres 10-letni i w liczbie mnogiej. Czyli nie zakładamy, że przyszłość może się rozwinąć na jeden sposób, ale że istnieje wiele możliwości jej rozwoju. Uzbrojona w taki plan, masz dużo więcej siły dostosowawczej na przypadek, gdy zmiany zachodzące na rynku pracy wymażą wybrane zawody z teraźniejszości. Operując planem 10-letnim, nie myślisz, czy zawód, który wybierzesz będzie istniał jutro, tylko patrzysz dużo dalej w przyszłość. Jeżeli chcesz nauczyć się jak takie plany tworzyć – koniecznie sprawdź ścieżkę Future Woman

Robotyzacja

Pewnie nie muszę Cię przekonywać, że wiele zawodów podlegnie robotyzacji i automatyzacji. Niektóre przestaną istnieć zupełnie, natomiast inne podlegną sporej zmianie. Automatyzacja pracy nie koniecznie jest negatywna – sporo zadań, które zostaną zautomatyzowane, zwolnią czas dla pracowników, aby mogli oni go spożytkować w lepszy sposób – na przykład na zwiększenie jakości. 

Robotyzacja natomiast zagraża wielu zawodom wyginięciem. Nie jest jednak, znowu, tak źle, bo oczekuje się, że powstanie sporo nowych, nieistniejących teraz zawodów. Będą one jednak wymagały zdobycia nowych umiejętności przez pracowników (o czym więcej w kolejnej części artykułu). 

Pytanie natomiast – jakie dokładnie zawody przestaną istnieć, a jakie powstaną? Jeżeli zastanawiasz się, jaki wybrać zawód i co studiować kierując się tym, jakie zawody powstaną, musisz zrozumieć prostą rzecz. Zawody, które jeszcze nie istnieją nie są nauczane na uczelniach. Uczelnie niestety są reaktywne raczej niż proaktywne w tworzeniu swojej oferty. Zamiast myśleć, jakie będzie zapotrzebowanie na rynku pracy za 5-10 lat, dostosowują one swoją ofertę do zmian, które odbywają się obecnie. Jeszcze 10-20 lat temu takie podejście było dość sensowne, ale sporo się zmieniło od tego czasu. Żyjemy w technologicznym świecie, który 10 lat temu można było wyobrazić tylko po obejrzeniu science fiction

Ciekawostka Jeżeli zastanawiasz się, jak niektórzy pisarze science fiction potrafili stworzyć wizje przyszłości 30-50 lat temu, która teraz jest naszą rzeczywistością, mam odpowiedź. Korzystali oni z technik Futures Thinking, które dopiero później przerodzily się w dziedzinę planowania strategicznego korporacji i państw.

Powracając do tematu wyboru kariery i studiów – jakie zawody są podatne na robotyzacje i automatyzację, a jakie powstaną? Poniżej znajdziesz prognozę Światowego Forum Ekonomicznego, ukazującą listę stanowisk, popyt na które zmaleje i te, na które on wzrośnie do roku 2025.

Popyt zmaleje naPopyt wzrośnie na
Urzędnicy ds. wprowadzania danychAnalitycy danych
Sekretarze administracyjniSpecjaliści ds. nauczania maszynowego i sztucznej inteligencji
KsięgowiSpecjaliści Big Data
AudytorzySpecjaliści ds. marketingu cyfrowego i strategii
Montaż i pracownicy fabrykSpecjaliści ds. Automatyzacji Procesów
Usługi biznesowe i zarządzanieRozwój biznesu
Obsługa klientaSpecjaliści ds. Transformacji Cyfrowej
Menadżerowie – operacyjni i zarządzającySpecjaliści ds. bezpieczeństwa informacji
Urzędnicy ds. ewidencji i przechowywania zapasówTwórcy oprogramowania i aplikacji
Analisci FinansowiSpecjaliści od Internetu Rzeczy
Urzędnicy PocztowiMenadżerowie ds. Zarządzanie projektami
Przedstawicieli HandlowiSpecjaliści ds. baz danych i sieci
Kasjerzy bankowi i pokrewni urzędnicyInżynierowie robotyki
Doradcy ds. relacjiDoradcy strategiczni
Sprzedawcy wiadomości / gazetAnaliza zarządcza i organizacyjna
Instalatorzy i serwisanci elektroniki i telekomunikacjiInżynierowie FinTech
Kadrowi i specjaliści HRMechanicy i Serwisy Maszyn
Specjaliści ds. treningu i rozwojuSpecjalista ds. Rozwoju Organizacji
BudownicySpecjaliści ds. Zarządzania Ryzykiem

Zawody oparte na umiejętnościach, nie wiedzy

Już teraz coraz częściej zauważamy przesunięcie w kierunku zatrudnienia opartego na umiejętnościach raczej niż doświadczeniu zawodowym czy studiach. Ale chwila, zapytasz, czy nie budujemy właśnie tych umiejętności podczas studiów i pracy? Odpowiedź jest jednocześnie tak i nie. 

Po pierwsze, sam fakt skończenia studiów nie zawsze daje Ci możliwość zaaplikowanie umiejętności, potrzebnych w pracy. Możesz (tak jak ja) skończyć studia International Business, a jedyne co wyniesiesz to kupa teorii, która pozwala Ci brzmieć mądrze, ale nie mieć pojęcia, co z tym dalej robić. 

Po drugie, to że pracowałaś w konkretnej branży, nie oznacza że nabyłas umiejętności z ta branżą związane. Możesz pracować jako księgowa, ale nie umieć obsługiwać excela, ani systemów raportowania finansowego, tylko liczyć wszystko na papierze. Oczywiście to są skrajne przypadki, ale warto też mieć taką perspektywę. 

Po trzecie, sporo umiejętności, które już niebawem będą w popycie, teraz nie są ani stosowane w wielu branżach, ani tym bardziej nauczane na studiach. Na przykład, umiejętności współpracy są nadal omijane w wielu korporacjach na rzecz rywalizacji między pracownikami, aby zwiększyć wydajność jednostki. Nawet firmy, głoszące że współpraca jest ich wartością, często wyglądają zupełnie przeciwnie od środka. Informacja nie jest swobodnie przekazywana między działami, a czasami nawet między osobami z tego samego zespołu.

Kiedy zastanawiasz się, jaki zawód wybrać i co studiować, warto wziąć pod uwagę przede wszystkim jakich umiejętności się nauczysz, a nie jaką wiedzę zdobędziesz. Ponadto, umiejętności zdobyte poza oficjalną nauką i pracą stają się coraz bardziej cenione. Wolontariat, własna inicjatywa, własny mini projekt – to wszystko może Cię wyprowadzić w nowe i cenione umiejętności. Rozejrzyj się, gdzie masz możliwość nauczenia się umiejętności miękkich – takich jak kreatywność, myślenie krytyczne, współpraca, rozpoznawanie schematów, empatia czy podobne.

Jeżeli chodzi o zawody i stanowiska – gdy już pracujesz bądź jesteś bliska rozpoczęciu pracy – rozejrzyj się za zdobyciem umiejętności przenośnych. To takie, które możesz zaaplikować w innej roli bądź branży. Na przykład, zarządzanie projektami, myślenie systemowe, publiczne przemówienia i podobne mogą będą przydatne w wielu zawodach, na wypadek gdy musisz się przebranżowić bądź zmienić pracę przez robotyzację profesji. 

Na ścieżce Future Woman mamy poświęcony cały kurs Umiejętnościam Przyszłości. Dowiedz się więcej, co zyskujesz z ta ścieżką.

Rób to, co kochasz. Ale dowiedz się najpierw, co to dokładnie 

Przyszłość pracy jest tak naprawdę ekscytująca po bliższym jej przejrzeniu się. Już teraz możemy zauważyć nasilające się tendencje do lepszego dbania o zdrowie psychiczne pracowników i tworzenie miejsc pracy, które są bardziej tolerancyjne, integracyjne i różnorodne. 

Warto więc zacząc swoje rozważania na temat tego, jaki zawód wybrać i co (albo czy) studiować od zrozumienia – co Ty lubisz. Co Tobie przynosi satysfakcje i napędza do działania. Najważniejsze, by nie było to zbyt ograniczone zawodem – tylko podpinającą emocją i motywacją. Czyli na przykład, jeżeli myślałaś o tym, by zostać księgową – możesz zrozumieć, że tak właściwie nieważne, czy będziesz księgową czy nie. Zamiłowanie do rachunkowości może być oznaką skłonności matematycznych, biznesowych albo innych. Dotrzyj do sedna, co lubisz i dopiero z tej pozycji myśl, jaka kariera zaspokoi Twoją potrzebę spełnienia się. 

To jest tak właściwie pierwszy krok na ścieżce Future Woman – pomaganie Tobie odkryć, co lubisz i jaki zawód (przyszłości) będzie się dla Ciebie nadawał. 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *